|
|
|

|
Evlat Edinme Hizmetleri
|
2006/8/2
|
Evlat Edinme; bir çocukla, durumu evlat edinmeye uygun bir kisi arasinda hukuki baglar saglanarak çocuk ebeveyn iliskisinin kurulmasidir.
Evlat edinme hizmeti, Türk Medeni Kanunu’nun (01.01.2002 tarihinde yürürlüge giren) 305-320 maddeleri ile Genel Müdürlügümüzce ayni kapsamda hazirlanan 01.08.2002 tarih ve 145 sayili Evlat Edinme Yönergesi ve 14.1.2004 tarihinde kabul edilerek 1 Eylül 2004’de yürürlüge giren Çocuklarin Korunmasi ve Ülkelerarasi Evlat Edinme Konusunda Isbirligine Dair Sözlesmenin Onaylanmasinin Uygun Bulundugu Hakkinda Kanun çerçevesinde yürütülmektedir.
Genel Müdürlügümüze bagli kuruluslarda bakilan korunmaya muhtaç çocuklardan durumu evlat edinme hizmetinden yararlandirilmaya uygun bulunanlar, sosyal hizmet uzmaninin hazirladigi rapor ile evlat edinebilecegi belirlenmis aileler yanina yerlestirilmektedir. Yilda ortalama 500 çocugun evlat edinme islemi tamamlanmaktadir.
Evlat Edinme Kosullari
-En az 5 yildan beri evli olan veya -Otuz yasini doldurmus bulunan, -Evli ya da bekar, -Çocuklu ya da çocuksuz
kisiler, evlat edinmek üzere basvuruda bulunabilmektedir.
Evlat edinecek kisiler, isterlerse ayni anda ya da degisik zamanlarda birden fazla çocugu evlat edinebilirler.
-Esler, birlikte evlat edinebilmektedir.
-Evli olmayanlar birlikte evlat edinememektedir.
-Eslerden biri, en az iki yildan beri evli olmalari veya kendisinin otuz yasini doldurmus bulunmasi kosulu ile digerinin çocugunu evlat edinebilmektedir.
-Evlat edinecek kisilerin, evlat edinecekleri çocuktan en az 18 yas büyük olmasi,
-Evlat edinilecek çocuk ile evlat edinecek kisi arasinda en fazla 40 yas farkinin bulunmasi (Esler arasinda 10 veya daha fazla yas farki olmasi halinde, eslerin yas ortalamasi dikkate alinir, diger durumlarda küçük olan esin yasi esas alinir, 40 yas üzerindeki kisilere yaslariyla orantili olarak çocuk önerilir. Örnegin;basvuru yaparken 40 yasinda olmasina ragmen, yerlestirme sirasinda 44 yasinda olan bir kisi yanina 4 yasindan küçük çocuk yerlestirilemez.) ,
-Tutarli, dengeli, çocuga yeterli sevgi verebilecek kisilik yapisinda olmasi,
-Sosyal iliskiler açisindan toplumun norm ve degerlerine aykiri düsmeyecek özellikler tasimasi, kilik kiyafet, yasam tarziyla çagdas görünüm ile Atatürk Ilke ve Inkilaplarini yasaminda uygulayabilecek düsünce yapisina sahip olmasi,
-Evlat edinenin çocugun bakim ve egitimini saglayabilecek yeterli gelir düzeyine, sosyal güvenlik hakkina, uygun çevre ve yasam kosullarina sahip olmasi,
-Evlat edinenin çocugun sosyo-kültürel gelisimini saglayabilecek kültürel özelliklerde ve en az ilkokul mezunu olmasi,
Bilindigi gibi Anayasa’mizin 42. maddesi, her Türk vatandasinin ilkögretimi tamamlamasini zorunlu tutmaktadir. Genel Müdürlügümüz, bagli kuruluslari ile birlikte bir Devlet Kurumudur. Dolayisiyla Kurumumuzca verilen hizmetin yasalardan bagimsiz gerçeklesmesi düsünülememektedir.
Bir çocugun bakimi, yerlestirilmesi ve egitilmesi süreci, bu sorumlulugu üstlenen kisilerin fiziksel sagligindan, psikolojik durumundan, sosyal becerilerinden, yakin ve dis çevredeki sosyal desteklerin varligindan, hayata bakis açisini olusturan geçmis yasantisindan, gelecekten, çevresinden ve çocuktan beklentilerinden, sorunlari çözme yönteminden, bir çocukla yasamaya hazir olma durumundan, ekonomik yeterliliginden direkt olarak etkilenmektedir.
Ayrica, çagimizin geregi olarak egitimin planlanmasi büyük önem tasimaktadir. Çocugun gelecek yasantisindaki sosyo-ekonomik durumu, aldigi egitimle baglantili olacaktir. Çocuklarin okulda ögretmenlerinden ögrendiklerinin pekistirilmesi için ebeveynlerin de evde çocuga destek olmalari gerekmektedir.
Ailelerin çocuk büyütmeye haklari oldugu kadar, kendi isteklerini ifade edemeyen korunmaya muhtaç çocuklarin da kendileri için en uygun oldugu titizlikle belirlenmis ortamlarda yasamaya haklari bulunmaktadir. Herhangi bir isyerinde çalismak veya sosyal ortamda kabul görmenin belirli kurallari bulunmaktadir. Biyolojik aileleri yaninda örselenmis çocuklarin bakim sorumlulugunun Devlet ile paylasilmasi hususu da ülkemizin gelecegini teslim edecegimiz çocuklar söz konusu oldugu için oldukça önemlidir ve kurallarin olmamasi düsünülememektedir. Basvurularin reddedilmesi sadece ailenin olumsuz oldugu yönünde algilanmamalidir. Kurumumuz, korunmaya muhtaç çocuklarin özelliklerine en uygun ortami saglayabilecek aileleri seçmek sorumlulugunu da tasimaktadir.
-Evlat edinenin fizik ve ruh sagligi açisindan çocuga bakabilecek durumda olmasi, çocugu toplum içinde psiko-sosyal açidan magdur edecek herhangi bir özelliginin olmamasi,
-Çocugun toplum içindeki alacagi konumu olumsuz etkileyecek herhangi bir suçtan ve yüz kizartici bir suçtan ceza almamis olmasi
gerekmektedir.
Bir küçügün evlat edinilmesi, evlat edinen tarafindan bir yil süreyle bakilmis ve egitilmis olmasi kosuluna baglidir.
Evlat Edinmenin Yollari
Evlat edinme sartlarina sahip bir insanin evlat edinmesi ülkemizde iki yolla olmaktadir.
-Genel Müdürlügümüze bagli kuruluslardan,
-Çocugun öz ailesinden ya da vasisinden. (Bu grupta yer alan evlat edinmelerde taraflar dogrudan Aile Mahkemesine, bulunmadigi durumlarda Asliye Hukuk Mahkemesine basvurmalidir. Medeni Kanunun 316. maddesi geregi, ilgili mahkeme hakimince taraflar hakkinda arastirma yapilmasi Kurumumuzdan istenmektedir. Taraflarin yurt içinde yasamasi halinde bu istek Il Sosyal Hizmetler Müdürlüklerimizce yerine getirilmektedir. Ancak, taraflardan birinin yurt disinda olmasi halinde, evlat edinecek ailenin öncelikle bulundugu ülkenin yetkili birimine basvurmasi gerekmektedir. Yurt disi baglantili islemler Genel Müdürlükçe yürütülmektedir. Yapilan arastirmada olusan kanaati bildirir rapor evlat edinme mevzuati kapsaminda hazirlanarak ilgili mahkeme hakiminin takdirine sunulmaktadir)
Evlat Edinmede Aracilik Faaliyetleri
-Yurt Içi; Medeni Kanunun 320. maddesi geregi “Küçüklerin evlat edindirilmesine iliskin aracilik faaliyetlerinin ancak Bakanlar Kurulunca yetki verilen kurumlarca yapilacagi hüküm altina alinarak Genel Müdürlügümüzce fiilen yürütülen evlat edinme hizmetine hukuki statü kazandirilmistir.
-Yurt Disi; Çocuklarin Korunmasi ve Ülkelerarasi Evlat Edinme Konusunda Isbirligine Dair Lahey Sözlesmesi, kanunlasarak 1 Eylül 2004 tarihinden itibaren Ülkemizde yürürlüge girmistir.
Bu kapsamda, Dis Isleri Bakanligi tarafindan, Lahey Uluslar arasi Özel Hukuk Daimi Bürosu’na yapilan bildirim ile Genel Müdürlügümüz, ülkelerarasi evlat edinme islemlerinde Ülkemizin Merkezi Yetkili Makami statüsünü kazanmistir.
Evlat Edinme Süreci
-Yurt Içi; Basvurular, kisilerin ikamet ettikleri yerdeki Il Sosyal Hizmetler Müdürlügü’ne sahsen ve esler birlikte olmak üzere yapilmaktadir.
Basvuruyu takiben;
-Sosyal Hizmet Uzmani gerekli arastirmayi yaparak, dosyayi hazirlar.
-Uygun bulunan dosyalar, basvuru tarihi esas alinarak siraya yerlestirilir.
-Her yil ocak ayini takip eden günlerde ailenin bulundugu sira ile muhtemel sirada bekleme süresi hakkinda yazili olarak bilgi verilir. Çocuk yuvasi bulunmayan illerde ve yurt disinda ikamet eden ailelerin dosyalari çocuk yuvasi bulunan illerde yine basvuru tarihi ile siraya alinmaktadir. Bu nedenle ailelere bildirilen sira numarasinda yil içinde degisiklik olabilecektir.
Her hangi bir Il’de evlat edinme sirasina alinan ailelerin bulunduklari sira veya sirada bekleme süreleri hakkindaki sorulari için ilgili Il Sosyal Hizmetler Müdürlügüne basvurmalari gerekmektedir.
Benzer sekilde çocuk yuvasi bulunmayan illerdeki çocuklar da aile yanina yerlestirilmek üzere uygun illere bildirilmektedir. Il disindaki çocugu görmek üzere gidebilecegine dair dilekçesi bulunan evlat edinme sirasindaki aileler durumdan haberdar edilmektedir.
-Sirasi gelen aileye çocuk yerlestirilir.
Sirasi gelen aileye kendi istedikleri özelliklerde önce bir çocuk gösterilir. Bu çocugu görme sirasinda benimseyememe ya da olumlu iletisim kurulamadigi belirlenirse aile yanina yerlestirilmez. Eger yasal olarak durumu evlat edindirilmeye uygun baska bir çocuk varsa, bu çocuk da aileye tek olarak gösterilir ya da aile ikinci bir çocugu görmek üzere sirada bekler. Evlat edinme ailelerine birden fazla çocuk gösterilme zorunlulugu da bulunmamaktadir. Ayrica ailenin çocugu istememesi ile ilgili konuda sosyal hizmet uzmani tarafindan degerlendirilir. Tüm çocuklarin bulundugu ortami, ailenin seçim yapmak üzere ziyaret etmesi istegine olumlu yanit verilemez. Çocuklarin ruh sagligi açisindan bu konuya özen gösterilmektedir.
-Bu süreçte, aile ve çocuk sosyal hizmet uzmaninca belirli araliklarla izlenir ve üçer aylik periyotlarla raporlari hazirlanir.
-Mahkemede dava açilarak evlat edinme islemi tamamlanir.
-Mahkeme karari ile birlikte evlat edinen kisi, çocugun önceki nüfusunu kapattirip, kendi nüfus hanesine kaydettirir.
-Yurt Disi; Yurt disinda ikamet eden Türkiye Cumhuriyeti vatandaslari ile bir yildan fazla süre için Türkiye’de ikamet izni almis yabanci uyruklular evlat edinme basvurularini dogrudan Genel Müdürlügümüze yapmaktadir. Ancak, Lahey Sözlesmesi geregi, yurt disinda yasayan T.C. vatandaslarinin da Kurumumuza basvurduklarini yasadiklari ülkedeki yetkili birime bildirmeleri gerekmektedir.
Yurt disinda ikamet eden yabanci uyruklular ise bulunduklari ülkenin evlat edinme ile ilgili merkezi otoritelerine yapmaktadirlar.
Çocuk Haklari Sözlesmesi (21/b) maddesi geregi; “Çocugun kendi ülkesinde elverisli biçimde bakilmasi mümkün olmadigi veya evlat edinecek aile bulunmadigi takdirde ülkeler arasi evlat edinmenin çocuk bakimindan uygun bir çözüm oldugu” kabul edilmektedir.
Lahey Sözlesmesi de ayni kapsamda uygulamayi gerektirmektedir.
Türkiye’de evlat edinme basvurularinin çok olmasi ve uzun süreler sirada beklenmesi nedenleriyle, 1.9.2004 tarihinden itibaren yapilan basvurularda, Yurt disinda yasayan T.C. vatandaslari da dahil olmak üzere, yabanci ülke vatandaslarinin yanina Sözlesme’de belirtilen kosullari tasiyan yani; Türkiye’de evlat edindirilemeyen çocuklar yerlestirilmektedir.
Aile yanina yerlestirilmeyen çocuklarin,
-Çesitli dogum kusurlari (tavsan dudak, yarik damak v.b.)
-Sürekli tedaviyi gerektiren saglik sorunlari(kalp, böbrek rahatsizligi v.b.)
-Çesitli özürleri (fiziksel, zihinsel v.b.) bulunmaktadir.
Her çocugun sahip oldugu özellik ayni olmamakta, daha hafif ya da agir durumlar bulunmaktadir.
-Yasinin büyük olmasi ve kardesinin bulunmasi nedeniyle evlat edindirilemeyen çocuklar da bu grupta yer almaktadir. Ancak, 3 yasindan büyük çocuklari evlat edinecek ailelerde, eslerden birinin Türkçe bilmesi sarti aranmaktadir. Bunun yani sira, okul dönemi baslamis çocuklarin, hem aile yasantisina, hem anne-baba adaylarina, hem de sosyal çevre ve yeni bir dile uyum saglamalari konusundaki güçlükler nedeniyle, sürecin olumsuz sonuçlanmasi halinde, çocuklarin kendileri hakkindaki düsüncelerini olumsuzlamamalari için, baska bir ülkeye gönderilmeleri konusu ayrintili olarak incelenmekte ve her durumda onaylanmamaktadir.
Yabanci ülke vatandasi olup Türkçe bilmeyen kisiler yaslarinin da uygun olmasi halinde yalnizca 0-3 yas grubundan evlat edinebilmektedir.
Evlat edinme islemleriyle ilgili diger Avrupa ülkeleri ve Amerika’daki uygulamalara baktigimizda;
-Evlat edinme hizmetinden yararlanacak kisi ve aileler için ciddi standartlarin belirlendigi görülmektedir.
-Aileler ebeveynlik egitimlerine alinmakta, okumalari için kitaplar ve dökümanlar önerilmekte, bunlar üzerinde konusulmaktadir.
-Olusan kanaat baglaminda, genellikle 2 yil süreyle geçerli olan izin verilmektedir.
-Süre bitiminde halen çocuk yerlestirilmemis ise dosya en basindan tekrar hazirlanmaktadir ya da iptal edilmektedir.
Ailelerin evlat edinme islemleri için, bu ülkelerde de önemli sayilabilecek düzeyde ücret ödedikleri dikkate alindiginda, Ülkemizdeki evlat edinme islemleri daha kolay görünmekte ve cazip hale gelmektedir.
Lahey Sözlesmesi’ne uygun olarak, ülkemizde evlat edindirilemeyen çocuklari evlat edinmeyi kabul ederek, Kurumumuza basvuran aileler çocukta istedikleri özellikleri ayrintili olarak bildirmelidir. Kuruluslarimizda ailenin bildirdigi özelliklere uygun, evlat edindirilmek üzere bekleyen çocuk bulunmasi halinde, çocuga iliskin bilgi verilerek, ailenin kararini kesinlestirmesi ardindan bulundugu ülkede dosyalarinin hazirlanmasi mümkün olabilecektir. Bu asamadan sonraki islemler yurt içindeki islemlerle paralel gitmektedir.
Türk Medeni Kanunu’nun 305. Maddesi, evlat edinme mahkemesi öncesinde çocugun evlat edinecek aile tarafindan 1 yil süre ile bakilip- egitilmesi kosulunu getirmistir. Bu baglamda, yurt disi yerlestirmelerde aileye ve es zamanli olarak yasadigi ülkenin yetkili birimine çocuk hakkinda bilgilerin gönderilmesi, ailenin yasadigi ülkeden onay alarak Türkiye’ye gelmesi gerekmektedir. Bu süreç, çocuklarin uzun süreler Kurum bakiminda kalmasina neden olmaktadir. Ayrica, Fransa ve Amerika, bir yillik geçici bakim süreci için evlat edinilecek çocuga kisa süreli geçici vize vermeyi kabul etmemektedir. Dolayisiyla bu ülkelerde yasayan kisilerin, 1 yillik geçici bakim sürecini Türkiye’de geçirmeyi aile olarak kabul etmeleri gündeme gelmektedir. Eslerden birinin çocukla birlikte ülkemizde kalmasi, ana-baba-çocuk iliskisinin kurulmasi ve esler arasindaki iletisim açisindan olumsuz etkiler yaptigindan kabul edilememekte her iki esin de Türkiye’de kalmasi gerekmektedir.
Kurumumuza yapilan basvurular genelde ülkemizden çocuk almak konusundadir.Yurt disindan çocuk evlat edinmek isteyen kisi/esler genelde belirledikleri bir çocuk hakkinda islem sürdürürken kurumumuza basvurmaktadirlar.Bu basvuruyu da çocugun bulundugu ülkenin evlat edinme konusundaki yetkili kurumu resmi olarak yapmaktadir. Yurt disinda (afet bölgesinden) belirlenmis bir çocuk yok ise, Kurumumuza basvurulmaktadir. Uluslar arasi evlat edinmelerde, çocuk evlat edinilmek istenen ülkeden, talepte bulunan kisi/eslerin yanina yerlestirilebilecek özelliklerde uygun çocuk olup-olmadiginin arastirilmasi gerekmektedir.Kurumumuz Lahey sözlesmesi kapsamindaki ülkeler ile yetkilendirilmis merkezi makamlar araciligiyla islem sürdürmektedir. Diger ülkelerle ise ISS kanali ile iletisim kurulmaktadir.Ancak bahsedilen kurumlarin bulunmadigi ülkelerde, evlat edinme talebindeki kisi/eslerin o ülkenin yetkili kurumu hakkindaki iletisim bilgilerini Kurumumuza bildirmesi islemleri hizlandirmaktadir.
Evlat edinme dosyasiyla ilgili olarak yalnizca evlat edinecek aileye bilgi verilecek olup, ilgili aile disindaki hiç kimseye yazili ya da sözlü bilgi verilmeyecektir.
Evlat Edineceklerden Istenilen Belgeler
Haklarinda yapilan sosyal inceleme sonucu evlat edinmesi uygun görülen müracaatçilardan asagidaki belgeler istenir.
-Vukuatli nüfus kaydi (Ailenin nüfus kütügünün kayitli bulundugu nüfus müdürlügü tarafindan hazirlanan belge),
- Evlat edinecek kisilerin ve birlikte yasadiklari aile fertlerinin çocugun bakimini etkileyecek fiziksel engeli ve bulasici hastaliginin olmadigini ve ruh sagliginin yerinde oldugunu gösterir rapor (Sosyal Hizmet Uzmani gerekli gördügü hallerde kisinin sagligina, süregen hastaligina veya bagimliligina iliskin ayrintili rapor da isteyebilir.),
- Evlat edinecek kisilerin ve birlikte yasadiklari aile fertlerinin Cumhuriyet Savciligindan sabika kayitlari (sosyal hizmet uzmani gerekli gördügü hallerde bölge karakolundan ayrica emniyet sorusturmasi da isteyebilir). Sabika kaydi var ise, buna neden olan suça iliskin mahkeme karari istenir,
- Gelir ve sosyal güvenlik durumunu gösterir belgeler,
Aileye ait “yeterli gelir düzeyi” ifadesi belgelendirilen geliri ifade eder ve bu gelir, ikamet edilen ilin yasam standardi ile yerlestirilecek çocuga saglanacak saglik ve egitim standardinin ülke düzeyindeki durumu dikkate alinarak degerlendirilir. Gelir düzeyi ortalamanin altinda olmasi halinde müracaat olumsuz degerlendirilir. Yine gelir düzeyinin çocugun gelecekteki yasantisi ve egitimini karsilayacak yeterlilikte olmasi, ailenin beklentisi ve var olan kosullarinin uygunlugunun bununla örtüsmesi sosyal hizmet uzmani tarafindan mutlaka degerlendirilir.
Örnegin; aile çevresinden belli zamanlarda bag, bahçeden gelen ürün ya da ürün karsiligi gelir veya henüz paylasilmamis olan tasinir-tasinmaz mal, oturulan evin kira vermemekle birlikte baskasina ait olmasi süreklilik tasimadigindan bir teminat olarak kabul edilemez.
Kirsal kesimde hasat ürününe ait gelir, ofislerce ya da yetkili ita amiri tarafindan verilen belgeye dayandirilmalidir.
Sosyal güvenlik çocugun gerek saglik gerekse ebeveynlerin birinin ya da her ikisinin kaybi, ayrilik veya çalisma gücünün kaybedilmesi hallerinde maddi ve saglik güvencesi anlami da tasidigindan eslerin her ikisinden de sosyal güvenlige iliskin belge istenmektedir. Sosyal güvenlik süresinin baslama tarihi, aktif olup olmadigi, sürekliligi, pirim düzeyi ve kapsami arastirilir. Bu baglamda ailenin isinin sürekliligi olup-olmadigi, devamli is degistirme söz konusu ise nedenlerin açiklanmasi istenir. Sosyal hizmet uzmani bu baglamda yaptigi degerlendirme ardindan eslerden birinin sosyal güvenligini yeterli bulabilir.
SSK ve Bag-Kur kapsaminda olan kisilerin sigortalarinin kendileri hayattayken ve sonrasinda evlat edinilecek çocugun saglik hizmetinden yararlanmasini saglayip saglamadigi ilgili kurum tarafindan yazili olarak belgelenmelidir.
- Ikamet belgesi (Mahalle muhtarligindan),
- Ögrenim durumunu gösterir belge.
Milli Egitim Bakanligi Çiraklik ve Yaygin Egitim Genel Müdürlügü’nün verdigi bilgilere göre; 18.08.1997 tarih ve 23084 sayili Resmi Gazetede yayimlanan 4306 sayili Yasa ile ilkokul kavrami kaldirilarak yerine, ilkögretim okulu kavrami getirilmistir. 1998/73 sayili Genelge ile de Yetiskinler Ilkokul Diplomasi, Yetiskinler 2. Kademe Egitimi Basari Belgesine dönüstürülmüstür. II. Kademe Egitimi Basari Belgesi ile Ilkögretimin 6,7 ve 8. siniflarini tamamlamak üzere Açik Ilkögretim Okuluna basvurulabilmektedir. Ancak bu kisiler ilkokul mezunu sayilmamakta ve bu belge ilkokul diplomasi niteligi tasimamaktadir. Bu nedenle 2. Kademe Egitimi Basari Belgesine yasanin çiktigi 1997 yilindan sonra sahip olanlar ilkokul mezunu sayilamamaktadir.
- Yurt disinda yasayan Türkiye Cumhuriyeti Vatandaslari ile Türkiye’de ve yurt disinda yasayan yabanci uyruklu ailelerden bu belgelerden baska oturma izin belgesi ve evlat edinilen çocugu ülkelerine kabul edilebileceklerine iliskin belgeler istenir.
Basvuru tarihinden itibaren 2 yil sonunda çocuk yerlestirilemeyen ailelerin dosyalari ile ilgili olarak sosyal hizmet uzmani gerekli gördügü belgeleri yeniler.Geçen her yil içinde bir görüsme yapilir ve gerek görülen belgeler yenilenir.
Basvuranin durumunda olan herhangi bir farklilasma (adres,saglik,is,medeni durum,evlilik iliskisi degisiklikleri, çocuk sahibi olmak için tekrar tedavi sürecini baslatmaya karar vermek, hamilelik, çocugun olmasi,kisiler arasi evlat edinme, evlat edinme kararindan vazgeçme veya ertelemeye iliskin herhangi bir düsünce) olmasi halinde ailenin gerekçeli olarak Genel Müdürlügümüz ile yasadigi ülkedeki ilgili birime mutlaka yazili bilgi vermesi zorunludur. Bu kapsamda ilgili Sosyal Hizmet Uzmani ile ortak karar alinmasi halinde, belirlenecek sürelerle dosya islemleri askiya alinabilmektedir. Ancak, bu süreçte aile gelismeler hakkinda Kurumu yazili olarak bilgilendirmekle yükümlüdür.
Evlat Edindirilen Çocuklarin Özellikleri
Durumu evlat edindirilmeye uygun olan çocuklarimiz genel anlamda 2 grupta toplanmaktadir;
- Evlat edindirilmesi için mahkeme karari ile ana-babasi tarafindan riza verilen çocuklar,
-Kurumumuz tarafindan ebeveynlerinin rizasinin aranmamasi yönünde mahkeme karari alinan çocuklar.
Riza Aranmamasini Gerektiren Durumlar;
-Ana-babanin kim oldugunun veya nerede bulundugunun bilinmemesi,
-Ruhsal rahatsizliginin olmasi,
-Ayirt etme gücünden yoksun bulunmasi,
-Kisisel özen yükümlülügünü yerine getirmemesi.
Ailelerimiz genellikle (0-1) yas grubu ve kimsesi olmayan bir çocugu evlat edinmek istemektedirler. Bunun nedeni ise günün birinde ailesinin ortaya çikarak çocugu ellerinden alacagi korkusundan kaynaklanmaktadir.Bir çocugun kimsesinin olmamasi terk/buluntu olarak nitelendirilen grup için dahi mümkün olmayip sadece ailesine iliskin bir bilginin olmadigi anlami tasimaktadir.
Ancak sunun açiklanmasinda yarar görmekteyiz;
Oldukça düsük bir olasilik olmakla birlikte yukarida belirttigimiz gruplarda yer alan çocuklarin ebeveynlerinin günün birinde ortaya çikarak çocuklarini arama ya da verdikleri riza kararindan vazgeçme riski bulunmaktadir. Ancak bu itirazlar ilgili mahkemeye basvurularak yapilmasi gerekmektedir. Dosya bilgileri Kurumumuz tarafindan düzenlenen gerekçeli raporla birlikte gizlilik kaydiyla ilgili mahkemeye gönderilir. Sonucu ise hakim karari belirlemektedir.
Ailelerimizin (0-1) yas grubu çocuklari evlat edinmek istemelerinin önemli bir nedeni de evlat edinecekleri çocugun yasi büyüdükçe iletisim kurmakta zorlanacaklari kaygisidir. Oysa ki korunmaya muhtaç çocuklarimizin özelliklerinin (olumsuz aile kosullarindan gelmeleri, kurulusa gelinceye kadar olan yasamlarinda örselenmis olmalari, tutarli ve dengeli bir sevgi almamis olmalari ... vb.) yani sira ailelerimizin yillardir çocuk özlemi çekmesi nedeniyle taraflar arasinda sosyal hizmet uzmanin da danismanligi ile kolaylikla iletisim kurabilmektedir. Ancak öncelikle çocugun aile sicakligini ilk kez tatmasi nedeniyle bocalayabilecegi, sevgiyi sinayacagi unutulmamalidir. Bu güvensizligin asilmasi ancak, ailenin sorun çözme becerisi, sabri ve olumlu yaklasimiyla mümkün olabilmektedir.
Çocuk büyürken gelisim dönemlerine bagli olarak pek çok farkli sorunla karsilasilmasi olasidir. Bu sorunlarla karsilasildiginda biyolojik anne babalar gibi çözümü bulmak için çaba sarf edilmesi beklenmektedir. Çünkü çocugun kisiliginin öncelikle büyütüldügü ailedeki iliskiler ve sosyal çevre tarafindan sekillendirildigi unutulmamalidir.
Bebek grubundan evlat edinmek isteyen bazi ailelerimizin siralari gelip çocuk görmeye gittiklerinde beklenti düzeylerinin yüksek olmasi sebebiyle hayal kirkligi yasadiklari gözlemlenmektedir. Bu nedenle korunmaya muhtaç çocuklarimizin gelisim özellikleri konusunda bilgi vermekte de yarar görmekteyiz;
Korunmaya muhtaç çocuklarimiz genellikle sagliksiz hamilelikler sonucu dogmakta ve kurulus bakimina gelinceye kadar olumsuz kosullarda (Sogukta kalma, yetersiz beslenme, uyaran eksikligi, teke tek ilgi yoksunlugu... vb.) yasamaktadirlar. Bu nedenle gelisimlerinin saglikli aile ortaminda yetisen bir çocuk gibi olmamaktadir. Ancak aile yanina yerlestikten kisa bir süre sonra hizli bir sekilde aradaki farki kapatmaktadirlar.
Evlat Edinilen Çocuga Gerçegin Söylenmesi
Çocuga evlat edinildigi sosyal hizmet uzmaninin önerdigi yas ve zamanda mutlaka söylenmelidir!
-Çocuk psikolojisi alaninda yapilan çalismalar isiginda çocuklarin bu durumu normal kabul ederek sorun yasamamalari ve yasatmamalari için evlat edinmenin açiklanacagi en uygun dönemin çocugun henüz sosyal yasama tam olarak açilmadigi, anne ve baba objesinin yasaminda birinci derecede önem tasidigi okul öncesi çag (4-6 yas) oldugu bilinmektedir. Bu açiklamanin zamaninda yapilmamasi halinde çocugun hazir olmadigi dönemde herhangi bir kaynaktan (aile disi kisiler/belgeler vb.) gerçegi ögrenme olasiligi çok yüksek olup,basta size olan güveninin sarsilmasinin yani sira diger insanlarla iletisimi bozulacak ve yasaminda onarilamayacak büyük bir yara açilacaktir.
-Aile açisindan ise yasam boyu böyle bir gerçegi saklama zorunlulugu her zaman omuzlarinda agir bir yük olarak kalacaktir. Uygun olmayan sekilde gerçegi ögrenen çocuk da evlat edinen aileyi suçlayacaktir.
-Çocuga onu karninizda degil kalbinizde büyüttügünüzü, onun kendi çocugunuz olmasini çok istediginizi açiklarken asla biyolojik ailesini kötüleyen ifadeler kullanmamaya dikkat edilmesi, çocugun kendi hakkindaki ‘beni ailem istememis’ duygusunun olusmamasi için büyük önem tasimaktadir.
Evlat Edinme Ile Çocugun Kazandigi Haklar
-Evlat edinilmis çocuklar yasal olarak öz çocuklarin haklarina sahip olurlar.
-Ana ve babaya ait olan haklar ve hükümlülükler evlat edinene geçer.
-Evlatlik, evlat edinenin mirasçisi olur.
-Evlatlik küçük ise evlat edinenin soyadini alir.
-Evlat edinen isterse çocuga yeni bir ad verebilir.
-Esler tarafindan birlikte evlat edinilen ve ayirt etme gücüne sahip olmayan küçüklerin nüfus kaydina ana ve baba adi olarak evlat edinen eslerin adlari yazilir.
-Evlatligin miras ve baska haklarinin zedelenmemesi, aile baglarinin devam etmesi için evlatligin naklen geldigi aile kütügü ile evlat edinen ailenin aile kütügü arasinda her türlü bag kurulur. Ayrica evlatlikla ilgili kesinlesmis mahkeme karari her iki nüfus kütügüne islenir.
Evlat edinme ile ilgili kayitlar, belgeler ve bilgiler mahkeme karari olmadikça veya evlatlik istemedikçe hiçbir sekilde açiklanamaz.
Evlat edinilmis olup, öz ailesi hakkindaki bilgilere ulasmak isteyen kisilerin varsa asagidaki bilgi ve belgeleri öncelikle evlat edinme mahkemesinin yapildigi Il biliniyorsa ve kisi ayni Il’de halen ikamet ediyorsa, Il Sosyal Hizmetler Müdürlügüne, aksi takdirde Genel Müdürlüge sunmalari halinde haklarinda gerekli arastirma yapilabilmektedir. Sunulan bilgi ve belgenin kapsaminin genis olmasi arastirmanin daha kisa sürede yapilmasini saglamaktadir. Söz konusu Basvuru ancak sahsen yapilabilecek olup, posta yoluyla yapilan basvurular hakkinda da arastirma yapilacaktir. Ancak, arastirma sonucu kisinin ikamet ettigi yerdeki Il Sosyal Hizmetler Müdürlügüne bildirilecektir. Bilginin kisiye verilmesi, mevcut kimlik asli ile yapilacak sahsen basvurusu ile mümkün olabilecektir.
- Kisinin mevcut kimlik fotokopisi,
- Evlat Edinme Mahkeme Karari,
- Mahkeme kararindan önceki kimlik bilgileri,
- Isim degisikligine dair mahkeme karari,
- Evlat edinme öncesinde kalinan Il ve kurulusun adi,
- Kurulusa kabul ve evlat edinme tarihleri.
Kisinin bu kapsamdaki belgelere sahip olmamasi halinde edindigi bilgileri bildirmesi gerekmektedir.
Kurumumuz 1983 yilinda faaliyete baslamis olup, önceki yillara ait arsiv bilgileri Çocuk Koruma Birlikleri ve Saglik Bakanligi tarafindan devredilen belgelerle sinirlidir.
Evlatlik Isleminin Iptali
Evlat edinme dosyalarinin ilgili mevzuat geregi belirlenen süreler içinde tamamlanma zorunlulugu olup aileden kaynaklanan nedenlerle gecikmelerin olmasi halinde ilgili sosyal hizmet uzmaninin hazirlayacagi tutanak ailenin dosyasina konulur ve dosyanin bir daha isleme konulmamak üzere IPTAL edildigi yazili olarak bildirilir. Iptal nedenleri;
-Ailenin belgeleri verilen süre içinde tamamlamamasi,
-Sosyal Hizmet Uzmanin görüsme taleplerinin ve yerlestirme için çagri yapildiginda çocugu görmenin geçerli neden bildirmeksizin ertelenmesi,
-Ailenin bildirmekle yükümlü oldugu halde adres, telefon degisikligini bildirmemesi nedeniyle kendilerine ulasilamamasi,
-Evlat edinme geçici bakim sürecinde, devlet ya da üniversite hastanesinden alinan tetkik belgeleriyle kanitlanmis olmaksizin, sadece süphe nedeniyle evlat edinilecek çocugun saglik sorunu öne sürülerek geri verilmek istenmesidir.
Ailelerin vazgeçme dilekçeleri ardindan bir daha basvurmalari halinde, eski dosya bilgileri de arastirilmaktadir. Ancak, iptal edilen eski dosyalar bir daha isleme konulmamaktadir. Aile yeni basvuru tarihi ile degerlendirilmektedir.
Ancak, çocuga karsi veya çevresine yönelik insan haklarina aykiri nitelikte islenen suçlarin varligi, evlat edinecegi çocugun geçmisine ve onunla yasayacagi gelecegine iliskin olumsuz önyargilarin belirlenmesi, eslerden birinin digerinin yasamini ve becerilerini yok edecek düzeyde baski uyguladiginin gözlemlenmesi, öfke kontrolünün saglanamamasi, yanina yerlestirilen çocugu dayanaksiz bir nedenle geri verme söz konusu ise aile bir daha evlat edinmek üzere basvuruda bulunamamaktadir.
Evlat edinme isleminin iptali yoluna, Cumhuriyet Savcisi, Kurumumuz ya da çocugun biyolojik ailesinin istemi üzerine, dosya daki belgelerin esas ve usul açisindan incelenmesi sonucunda küçügün menfaati agir biçimde zedelenmeyecekse gidilebilmektedir. Ancak, evlatlik iliskisinin kaldirilmasi evlatligin menfaatini agir biçimde zedeleyecek olursa, bu yola gidilmez.
Dava hakki, evlatlik iliskisinin kaldirilmasi sebebinin ögrenilmesinden baslayarak bir yil ve her halde evlat edinme isleminin üzerinden bes yil geçmekle düser.
Gizlilik
Evlat edinme ile ilgili kayitlar, belgeler ve bilgiler mahkeme karari olmadikça veya evlatlik istemedikçe hiçbir sekilde açiklanamamaktadir.
Evlat edinmelerde Genel Müdürlügümüz gizlilik ve resmiyeti nedeniyle evlat edinecek kisiler arasinda daima tercih edilen bir Kurum olmaktadir. Ancak sürekli olarak evlat edinecek aile sayisina oranla çocuk sayisi yetersiz kalmaktadir.
Bir çocugun hakkinda mahkeme karari olmaksizin nüfus bilgilerinin (nesep) degistirilmesi ciddi bir suçtur. Çocuk Haklarinin korunmasindan sorumlu koordinatör kurulus olan Kurumumuz tarafindan bu durumun tespit edilmesi halinde öncelikle ailenin nesep düzeltme islemlerini baslatmasi istenmektedir. Ailenin gerekli hukuksal süreci baslatmamasi halinde ise Cumhuriyet Savciligina suç duyurusunda bulunulmaktadir.
Evlat edinmek üzere basvurdugunuzda islemlerin gerektirdigi tüm yükümlülükleri kabul etmis sayilirsiniz.
Hakkinizda olumlu karar verilmesi halinde evlat edineceginiz çocugumuz yasal olarak sizin öz çocugunuz gibi esit haklara sahip olacaktir.
BIR ÇOCUGUN BAKIMI SEVGI, SABIR, HOSGÖRÜ VE ÖZVERI GEREKTIRMEKTEDIR. VERECEGINIZ BU KARARIN GERI DÖNÜSÜ OLMAYIP, SIZIN DE BU BILINÇLE EBEVEYNLIK SORUMLULUGUNUZU YERINE GETIRECEGINIZE INANIYORUZ.
EVLAT EDINMENIN BIR ÇOCUGA SICAK YUVA SUNMANIN YANINDA SIZE TOPLUM IÇINDE EBEVEYN OLMA AYRICALIGINI SUNDUGUNU UNUTMAYIN!
Daha ayrintili bilgi için http://www.shcek.gov.tr adresini ziyaret ediniz.
|
| |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Shçek Giresun Yuva ©
2006 Her Hakkı Saklıdır
Tasarım FindukHost
giresun,çocuk,yuva,shçek,fındık,aile,kardelen,Misafir Çocuk,koruyucu aile,evlat
edinme,yardım,bağış
|
|
| | |